|
|
 |
Kultura uroczystosci dworskiej Palac w Ogrodzie Wielkim zbudowal elektor saksonski Jan Jerzy III. Dorastal on na -wedlug opinii mu wspólczesnych- "jednym z najwspanialszych i najznamienitszych dworów w Europie, okazalym a jednoczesnie wytwornym".Wspaniale i kosztowne uroczystosci, które w celu pokazania wladzy i bogactwa rodu urzadzal jego ojciec, Elektor Jan Jerzy II, byly znane daleko poza granicami panstwa. Dwór byl centrum europejskiej kultury dworskiej, szczególna role odgrywala muzyka. Elektor sprowadzal drogich wloskich spiewaków kastratów, muzyków i kapelmistrzów, do stalego kalendarza imprez nalezaly komedie, opery, wodewile i balety. Elektor jako jeden z pierwszych niemieckich ksiazat zbudowal Komödienhaus /Dom Komedii/. Równiez Jan Jerzy III po wstapieniu w roku 1680 na tron dzialal jako aktywny mecenas m.in. muzyki i teatru. Zachowaly sie liczne opisy urzadzanych przez niego spektaklów teatralnych oraz muzycznych, w których wystepowali pierwszorzedni muzycy.
Palac oraz Ogród byly poczatkowo usytuowane poza gesto zabudowanym i otoczonym murem miastem. Palac byl pomyslany jako dom wiejski, lezacy w ogrodzie i sluzacy czlonkom dworu jako miejsce rozrywki. Nie posiadal pomieszczen mieszkalnych i skladal sie tylko z dwóch duzych sal z przyleglymi pomieszczeniami. Okna nie bylo poczatkowo przeszklone - budynek byl przeznaczony dla uroczystosci letnich, co tlumaczy równiez brak pieców. Pierwowzorem architektury otwartej bylywille i pawilony wloskie, stanowiace w goracej porze letniej przyjemne miejsce odpoczynku, w klimacie pólnocnym nie byly jednakze prakyczne, stad okna wkrótce przeszklono. W Palacu w Ogrodzie Wielkim organizowano uroczystosci, których celem oprócz czystej rozrywki byla równiez najwazniejsza w okresie baroku funkcja reprezentacji dworu ksiazecego. Wladza i bogactwo dworu byly przedstawiane w postaci róznych okazji uroczystosci oraz ich wystawnej oprawy. Poniewaz uroczystosc dworska byla wydarzeniem artystycznym nietrwalym, dokumentowano ja w opisach oraz w obrazach. Te przesylano na inne dwory ksiazece a poza tym sluzyly jako wzory dla scenariuszy kolejnych uroczystosci. Uczestnikami saksonskich uroczystosci dworskich okresu baroku byli czlonkowie rodu panujacego, zaproszeni zagraniczni goscie oraz dwór w postaci saksonskiej szlachty. Przebieg uroczystosci byl zawsze skrupulatnie zaplanowany, kazdy z uczestników zajmowal miejsce przypisane mu zgodnie z jego pozycja na dworze. Pozycje na dworze odzwierciedlala odleglosc, w jakiej uczestnik stal w stosunku do wladcy, jego ubranie oraz zastawa stolowa, z której jadl. Palac jest wymownym swiadectwem intencji uroczystosci dworskiej: kunsztowne wykonanie z piaskowca, dekoracje z piaskowca, wielka aula pierwotnie z kolumnami z marmutu stiukowego, rzezbami, stiukami oraz freskami sufitowym pokazywalo bogactwo elektora oraz jego panstwa. Jak wygladala przykladowa uroczystosc? We wrzesniu roku 1719 odbyl sie slub elektora Fryderyka Augusta z habsburska ksiezniczka Maria Józefa.
Zawody wygrala panna mloda Maria Józefa, nagroda zas byla szpilka do wlosów z diamentowym sercem i brylantowa korona. Po poludniu czlonkowie dworu zaprezentowali balet operowy w niedaleko polozonym, swiezo wybudowanym budynku Teatru Naturalnego. Przedstawienie zakonczylo sie o zmierzchu, ogród byl oswietlony swiatlami i pochodniami. W Palacu odbyla sie uroczysta kolacja. Po kolacji uczestnicy poplyneli gondolami po stawie do lezacej naprzeciw swiatyni Wenus, w której odbywal sie bal do bialego rana. Polski magnat Antoni Poninski byl na weselu gosciem i napisal potem do ksiecia list z podziekowaniem. Uroczystosc zaslubin "przerosla oczekiwania wszystkich i mozna powiedziec z cala moca, ze wszystko, co zostalo wymyslone w czasach antycznych, co byliby w stanie fragmentarycznie nasladowac Wlosi i Francuzi, zobaczylismy tutaj w calej swej doskonalosci". Poninski pisal dalej, ze gdzie indziej podobne uroczystosci byly finansowane przez wladce, ale nie przez niego zaplanowane: " Tutaj Jego Królewska Wysokosc stworzyl wszystko sam: plany i wykonanie. Jest to mistrzowskie dzielo nie tylko ducha ale równiez reki Jego Królewskiej Wysokosci. Minione stulecia zostaly zawstydzone, przyszle stulecia sa zrozpaczone, wiedzac, ze nie stworza niczego podobnego". |
